Astronotların kış uykusu

Avatar, Maymunlar Cehennemi ve 2001: Bir Uzay Macerası gibi filmlerden esinlenerek oluşturulan bu proje, astronotları yıllarca sürebilecek yolculuklarda, uyku kapsüllerinin içinde kış uykusuna yatırmayı hedefliyor. Mars’a insanlı uçuşun yapılacağı 2033 yılına hazırlık yapan bilim insanları, kızıl gezegene yapılacak bir yolculuğun 6 ile 9 ay arası süreceğinden yola çıkarak, astronotları aylarca uyutmayı planlıyorlar. Çünkü bu kadar uzun süren yolculuklarda sağlıklı ve dinç kalmalarının sağlanması pek de kolay olmuyor. Her şeyden önce yüzlerce kilo yiyecek ve içecek, içinde mutlaka küçük bir mutfak barındırması gereken geniş yaşam alanları, uyku odaları ve çeşitli egzersiz aletleri gerekiyor. Ancak Mars’a gidecek bir uzay aracının yükünün hafif, kendisinin de mümkün olduğunca kompakt olması gerek. Yani böyle bir araca sadece yaşamsal önem taşıyan detaylar dahil edilebilir. Projenin mimarı John Bradford, “Tüm bu detaylardan kurtulmak adına astronotları uyutmayı düşünüyoruz,” diyor.

SpaceWorks Mühendislik firması

adına çalışan Bradford, derin uyku için hipotermia terapisi olarak bilinen sistemi kullanıyor. Bedenin ısısının düşürülerek metabolizmanın yavaşlatılması ve nihayetinde uykuya geçiş olarak özetlenebilecek bu yöntem, günümüzde trav-matik yaralanmalarda kullanılıyor. Isının 6 derece civarına düşürülmesi ve hafif yatıştırıcıların enjekte edilmesi sayesinde uyku esnasında rahatlık sağlanıyor. 10 yeni uzay projesi yapacak olan mürettebatın uykudayken hayatta kalması için de yine günümüz tıbbında kullanılan bir teknoloji düşünülmüş. Total parenteral beslenme (TPN) adı verilen yöntemde, besin maddeleri damar yoluyla veriliyor.

Bradford, “Uzun yolculuklarda mürettebatı uyutmanın birçok faydası olacak” diyor; “Her şeyden önce bu sayede uzay gemisinin iç mekan boyutlarını küçültme şansımız var. Bu da kalkıştaki durumunu olumlu yönde etkiliyor. Her biri kendi uyku modülünde yaşayan 4 ya da 6 kişi düşünün. İşte geminin sahip olması gereken hacim sadece bu kadar. Yani yiyecek deposu, bilim araştırmaları istasyonu, egzersiz odası, uyku odaları veya eğlence modülü eklemek zorunda değiliz.” Aslına bakarsanız bu durum, astronotların sağlığı için de olumlu etkiler yaratacak gibi. Çünkü 9 ay boyunca dar ve sınırlı bir alanda stres altında yaşamak sağlığı olumsuz yönde etkileyen bir faktör.

Bir insanın bu yöntemle uyutulduğu en fazla süre 10 gün. Araştırma grubu bu süreyi öncelikle 30 güne, devamında da düzenli olarak arttırarak haftalar ve aylara çekebilmeyi deniyor. Tabii astronotların bunca süre boyunca kas ve kemik deformas-yonu yaşamadan uyutulabilmeleri mevcut tekniklerle gerçekleştirilemez. Bunun için geliştirilen çözümlerden biri; ortamda yapay yerçekimi yaratılması. Böylece kas ve kemiklerin olumsuz şekilde etkilenmesi önlenmiş olacak. Fakat bir diğer alternatif daha var ve araştırmacılar bunun için boz ayıların kış uykusunu gözlemliyorlar. Çünkü onlar aylarca süren uykudan sonra bile neredeyse hiç hasar almadan uyanabilmekteler.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir