Kapat !


Ekonomide Yeni Yol Haritası

Yeni bir yol haritası

Ekonomide gelecek üç yıllık yeni yol haritası belli oldu. Yeni OVP’de büyüme tahminleri düşürülürken, enflasyon öncelik kazandı. Yeni hedefleri gerçekçi bulan ekonomistler yapısal reform söyleminin önemine dikkat çekiyor…

EKONOMİNİN önümüzdeki üç yıla ilişkin yeni makro hedeflerini kapsayan Orta Vadeli Program (OVP) geçen hafta açıklandı. Ekonomiden Sorumlu Başbakan Yardımcısı Ali Babacan tarafından açıklanan 2015-2017 dönemine ilişkin OVP’de, birçok hedef revize edildi. Programda büyüme hedefinde yapılan revizyon ve enflasyonla mücadele öne çıkarken, cari açık ve yapısal reformlar da öncelikler arasında sayıldı.

ekonomide yeni yol haritasi

2015 yılında büyümede 2014’e göre sınırlı bir hızlanma beklenirken, cari işlemler açığında düşüşün sürmesi öngörülüyor. Sıkı maliye politikasının devam ettirileceği belirtilirken, enflasyon tahmini ise hedefin belirgin üzerinde kalmaya devam ediyor. Hükümet, OVP’de temel amacın enflasyonla mücadeleye devam etmek ve cari açığı düşürmek yoluyla büyümeyi kademeli olarak artırmak olduğunu ifade ediyor. Bunun yapısal reformlara hız verilmesi ve sıkı para ve mali politikaların sürdürülmesi yoluyla gerçekleştirileceği vurgusu yapılıyor. Programda izlenen varsayımlar ise şöyle:

1- Küresel büyüme aşamalı olarak artacak.

2- Ticaret ortaklarımız ılımlı büyüyecek.

3- Jeopolitik durum değişmeyecek.

4- FED’in faiz artırım kararının Türkiye ekonomisi üzerindeki etkisi sınırlı kalacak.

5- Büyümenin finansmanında yurt içi tasarruflarla birlikte yabancı sermaye girişi yeterli katkıyı sağlayacak.

6- Dış ticaret hadlerinde göreli bir iyileşme olacak.

BÜYÜME YÜZDE 3.3’E DÜŞTÜ

Hükümetin 2014 büyüme tahmini yüzde 3.3 ile önceki OVP’de yüzde 4 olan oranın altında kaldı. 2015 büyümesi de yüzde 4 ile daha önceki tahmin olan yüzde 5’lik oranın altında açıklandı. 2014 yılında büyümenin beklentilerin altında kalmasında, 2013 yılı sonunda ve 2014 yılı başında alman makro ihtiyati tedbirler neticesinde yurtiçi talebin zayıf seyretmesi neden olarak gösteriliyor. Yılın ikinci yarısında hem net mal ve hizmet ihracatının hem de nihai yurtiçi talebin büyümeye pozitif katkı vermeye devam etmesi öngörülürken, sanayi üretiminin ılımlı bir artış eğiliminde seyretmesi, tarımsal üretimin ise olumsuz hava koşulları nedeniyle azalması bekleniyor.

KAMU KATKISI AZALACAK

2015’te büyümeye dış talep katkısı beklenmezken kamu katkısı da azalacak. 2014 yılı büyümesine 1.3 puanlık iç talep katkısı beklenirken, 2 puanlık dış talep katkısı tahmin ediliyor. Önümüzdeki yıl için dış talep katkısının sıfır olacağı, 2016 ve 2017’de ise sırasıyla -0.2 ve -0.1 olacağı öngörülüyor. 2014 yılında da önceki iki yıla benzer şekilde büyümeye katkının sermaye stoku ve istihdamdan gelmesi beklense de, toplam faktör verimliliğin yarattığı negatif katkının önümüzdeki yıldan itibaren pozitife geçmesi bekleniyor.

CARİ AÇIKTA DÜŞÜŞ

2014 yılında özel tüketimdeki yavaşlamayla beraber, özel kesim tasarruflarının GSYH’ye oranının 2013 yılındaki yüzde 9.9 seviyesinden bu yıl yüzde 11.7’ye, 2015’te yüzde 12.2’ye yükselmesi bekleniyor. Toplam yurtiçi tasarruf oranının bir önceki yıla göre 1.5 puan yükselerek 2014 yılında yüzde 14.9’a, 2015’te yüzde 15.2’ye ulaşacağı tahmin ediliyor. 2014 yılında yatırımların azalması ve toplam tasar ruflardaki artışın tasarruf-yatırım açığını daraltmasının sonucu olarak, cari işlemler açığının GSYH’ye oranının 2013 yılındaki yüzde 7.9’luk noktadan bu yıl yüzde 5.7’e gerileyeceği öngörülüyor. 2015 yılında da benzer bir gelişmeyle cari açık oranının yüzde 5.4’e düşmesi bekleniyor.

ENFLASYON TAHMİNLERİ AŞIYOR

2014 yılsonu enflasyon beklentisi Merkez Bankası’mn son enflasyon raporundaki yüzde 7.6 olan tahmininin üzerinde yüzde 9.4 olarak duyuruldu. Enflasyonun yüksek seyrinde, TL’nin değer kaybı ve gıda fiyatlarındaki artışın yanında fiyatlama davranışlarındaki bozulmanın belirleyici olduğu not ediliyor. 2015 yılsonu enflasyon beklentisi yüzde 6.3 oldu. 2015’te gıda enflasyonunun yüzde 9 olarak gerçekleşmesi beklenirken, takip eden yıllarda yüzde 8 civarında kalması bekleniyor. Brent tipi petrol fiyatının da 2014’teki ortalama 105.4 dolardan 2015’te 101.9 dolar seviyesine gerilemesi öngörülüyor.

BÜTÇE AÇIĞI DARALACAK

2014 yılında bütçe açığının daha önce açıklanan hedeflerden daha düşük gerçekleşmesi bekleniyor. Daha önce 2014 yılında GSYH’ye oran olarak yüzde 1.9 öngörülen merkezi yönetim bütçe açığı yeni OVP’de yüzde 1.4’e düşürüldü.

2013 yılma göre ise bütçe açığının GSYH’ye oranı 0.2 puan gibi sınırlı bir düzeyde artacak.

2014 yılı ağustos ayı itibariyle 12 aylık bütçe açığı 21.4 milyar TL seviyesinde bulunuyor. OVP’ye göre bütçe açığının 2014 yılında 24.4 milyar TL olduğu düşünüldüğünde, hedefe ulaşmak için 2014 yılı Eylül-Aralık dönemine ait bütçe açığının 2013 yılının aynı dönemine göre yüzde 16 daha yüksek olması gerekiyor. Buna göre OVP’de yılın son dört ayı için

2013 yılma göre belirgin bir kötüleşme öngörülüyor. 2015 yılında ise GSYH’ya oran olarak hem gelirlerde hem de harcamalarda bir azalma bekleniyor.

Banu Kıvcı TOKALI / Halk Yatırım Başekonomisti
“Gerçekçi hedefler var”

Geçen yıl ana hedef cari açığın azaltılması İken bu yılın önceliği, enflasyonda artan yukarı riskler karşısında, enflasyonu düşürmek olarak belirlenmiş. Cari açığı azaltmak ikinci hedef olarak önemini korumaya devam ederken, yapısal reformlara hız vermek ve potansiyeli artırmak üçüncü sırada yer alıyor. Bir ve ikinci hedefi gerçekleştirmek için de sıkı maliye politikasını devam ettirmek en önemli politika aracı olarak saptanmış. Özellikle,

IMF’nin 2017 yılına kadar ‘önden yüklemeli mali düzeltme’ uyarısı karşısında, ekonomi yönetiminin mali disiplin konusundaki kararlılığı rahatlatıcı bir hale geliyor. Yeni OVP’yi genel olarak değerlendirecek olursak, iç ekonomik dengelerdeki hassasiyetlerin ve küresel görünümün göz önüne alınarak gerçekçi tahmin ve hedefler içerdiğini düşünüyoruz.

Haluk BÜRÜMCEKÇİ / Burgan Yatırım Başekonomisti
Eylem planını görmek lazım

2014 yılı için tahminler daha gerçekçi seviyelere çekilmiş. Ancak gelecek yıllar için sorunlu görünüyor. Örneğin, 2015’de büyüme yüzde 4’e çıkacaksa bu nasıl olacak? Dış talep katkısı öngörülmüyor. İç talep kaynaklı gibi gözüküyor ama o zaman cari açık nasıl kontrol edilecek? Bazı sorgulanacak şeyler var. Enflasyon niye 5 değil de 6.3 tahmin ediliyor. Daha baştan sapacağı öngörülüyor demek ki. Tabii bir de eylem planı açıklanmadığı için reform tarafında nasıl yeni bir şey yapılacağı önem taşıyor. Eylem planını ve takvime bağlanmasını görmemiz lazım.

Dr. Zümrüt İMAMOĞLU / Betam Uzman Araştırmacısı
“Reform söylemleri iyi”

OVP’de büyüme hedefi daha realist bir seviyeye çekilmiş. Programda ihracat hedefi zor görünüyor. Kur tahminleri çok gerçekçi görünmüyor. Çünkü reel olarak TL’nin değer kazanacağı varsayılmış ama bu kısa dönemde zor. Dolayısıyla bazı ileriye dönük hedefler iyimser. Bu yıla ilişkin hedefler ise daha gerçekçi. Enflasyonla mücadele ön plana çıkarılmış. Bir de kamu harcamalarını kısmak istiyorlar, bu da çok önemli. Çünkü gerçekten son birkaç yıldır büyümeye destek olmak amacıyla artmıştı. Artık düşük büyüme rejimindeyiz. Bunu finanse etmek zorlaşıyor. Hem kamu mâliyesi hem reformlar tarafında söylemler iyi. Reformları görmeliyiz.


forivia

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir