Elektrik süpürgelerine enerji verimliliği ayarı

Enerji verimliliği çerçevesinde alınan yeni kararlara göre Avrupa Birliği ülkelerinde artık bin 600 watt’tan daha güçlü elektrik süpürgeleri satılamayacak ve ithal edilemeyecek. Amaç, enerjiyi tasarruflu kullanmak ve iklim değişikliğini bir ölçüde engellemek…

AVRUPA Birliği, evlerdeki temizliğe de burnunu soktu ve 1 Eylül tarihinden itibaren, gücü bin 600 watt’tan daha yüksek elektrik süpürgelerinin yapımını ve ithalini yasakladı. Yasaklama tarihi daha önce ilan edilmiş olmakla birlikte güçlü elektrik süpürgeleri, pek çok üreticinin elinde kaldı. Gerekçe, eneıji tasarrufu…

Üretici firmalar, piyasada bulunan her yedi elektrik süpürgesinden beşinin, bin 600 watt’tan yüksek güce sahip olduğunu, gücü 2 bin 200 watt olan elektrik süpürgelerinin de en çok satılan modeller olduğunu ifade ediyor. Çünkü firmalar, elektrik tasarrufuna değil, iyi bir emme gücüne, dolayısıyla da iyi bir temizliğe önem veriyor.

Avrupa Birliği’nin enerji etkinliği direktifleri çerçevesinde yürürlüğe konacak uygulama ile enerji tasarrufu sağlanacak. Daha da önemlisi atmosfere salman sera gazlarının azaltılması ve iklim değişikliğinin önüne geçilmesi hedefleniyor. Oysa tüketici demekleri, bu uygulamanın hiçbir işe yaramayacağını, evlerde bulunan elektrik süpürgelerinin 20-25 yıl boyunca kullanıldığını, bu nedenle hiçbir tasarruf olmayacağını savunuyor.

İşin ilginç tarafı Hoover, Miele, Samsung, Bosch gibi bu karardan zarar gören üreticiler yerine bütün elektrik süpürgeleri bin 600 watt’tan düşük güçte çalışan Dyson, mahkemeye itirazda bulunan taraf oldu. Şirket, AB yönetmeliğinin gözden geçirilmesi için hukuk savaşı başlattı. Avrupa’da her yıl 126 milyon dolu toz torbasının çöpe atıldığını, bunun da büyük bir kirliliğe yol açtığını hatırlatarak, asıl bu kirliliğe karşı önlem alınması gerektiğine dikkat çekti.

YASAK AĞIRLAŞACAK

Avrupa Birliği, 1 Eylülden itibaren üretilecek her elektrik süpürgesinin A’dan G’ye kadar yedi farklı derecelendirme sistemi olmasını da zorunlu hale getirdi. Bu dereceler, elektrik süpürgelerinin sert yüzeylerdeki ve halılardaki performanslarım ve ne kadar toz emdiğini gösterecek. Birliğin bu kararı da sert eleştirilere neden oldu. Çünkü toz torbasının boş olduğu varsayılarak derecelendirme yapılacak. Torbanın değişik oranlarda dolu olması halinde elektrik süpürgesinin hangi dereceye gireceği, kafa karıştırıcı olacak.

Yasak, bu kadarla bitmiyor. Üç yıl içinde daha kısıtlayıcı önlemler alınacak. 1 Eylül 2017’den itibaren bütün elektrik süpürgeleri, 900 watt’tan daha güçlü olamayacak. AB, teknolojiye güveniyor. Bu sürede daha az güçteki elektrik motorlarıyla daha yüksek emiş güçleri elde edileceğine inanıyor.

Acaba evlerimizde, elektriği sünger gibi emen tek cihaz, elektrik süpürgesi mi? Başka suçlu yok mu?

Ütü yapma alışkanlığı azaldı. Bunun sebebi, ütü istemeyen, kırışmayan elbiseler. Bu sayede ütü, en büyük suçlu olma niteliğini kaybediyor.

MUTFAKTAKİ CANAVAR

Bir de mutfağa göz atalım isterseniz. Çok masum duran ama elektrik faturalarındaki rakamın yüzde 60’ında payı olan bir cihaz göreceksiniz: Buzdolabı. Her ne kadar A+ modelleri daha az elektrik harcıyorsa da, her ne kadar buzluğu zamanla karlanmayan, buzlanmayan modeller, beyaz eşya dükkanlarım dolduruyorsa da hala buzdolaplarının büyük çoğunluğu eski modellerden oluşuyor. Buzluğu, iki parmak buz tutmuş bir buzdolabı, performansının yüzde 70’ini kaybediyor. Bu demektir ki, hem çok fazla eneıji harcıyorsunuz hem de istediğiniz soğukluğu elde edemiyorsunuz. Hele buzdolabının kapağını çok sık açıyorsanız, ne alacağınıza karar veremeyip kapağı uzun süre açık bırakıyorsanız elektriği daha çok israf ediyorsunuz demektir. Kapağı 15 saniye açık kalan buzdolabının içindeki soğukluk tamamen dışarı kaçar. Bu yüzden yılda 200-250 TL kadar bir parayı sokağa atmış olursunuz.

Elektrikli ekmek kızartma cihazı, elektrikli fırın, mikrodalga fırın, plazma ve LCD televizyonlar da, elektrik tüketiminde fazla sorun teşkil etmiyor. Şöyle ki, elektrikli ekmek kızartma cihazı ve elektrikli fırın, çok az kullanılıyor. Evlerin büyük bölümünde mikrodalga fırın zaten yok. Plazma ve LCD televizyonlar, elektrik düşmanıydı. Bu televizyonların gücü, büyüklüğüne göre 400 watt’a kadar çıkıyordu. Bir tüketim, hatta israf toplumu olan ABD’de bile yasaklanmıştı. Neyse ki üretici firmalar hemen LED televizyonlara kayarak tasarrufu yakalamayı bildiler. Bugün 101 cm ekranlı bir LED televizyonun gücü sadece 46 watt. Ama ekranın ışığını kısarsanız. Kısmazsanız 100 watt’a kadar çıkıyor. Yine de gücü bir ampul kadar. O kadar da olsun artık…

SİNSİ DÜŞMANLAR

Evlerimizde buzdolabı ve elektrik süpürgesinden daha sinsi bir düşman daha bulunuyor. O da, son zamanların modası, halojen spot ışıkları. Mutfaklarda ve banyolarda şık duruyor, güçlü ışık veriyor. Ama kullanacağınız iki-üç spot ışığının, size yılda fazladan 350-400 TL’ye mal olacağını hiç düşünmüş müydünüz?

Evlerimizde enerji harcayan ama hiç göstermeyen gizli bağlantılar da var. Tahmin ettiğiniz gibi bekleme (stand-by) konumunda bırakılan tüm elektrikli cihazlar. Masa-üstü ve dizüstü bilgisayarlar, televizyonlar, VCR veya DVD oynatıcılar, kablolu televizyon kutulan, kablosuz telefonlar, radyolar, stereo ses düzenekleri, kahve makineleri, tost cihazları, iPad ve benzeri cihazlar. Bunların fişini çekmediğiniz sürece güç harcamaya devam ederler. Stand-by konumunda en fazla 1.5 watt güç harcanır. Ama bunu evdeki 10-15 cihazla toplar, 365 ile çarparsanız ortaya yıllık çok büyük rakamlar çıkacaktır.

Evlerimizin olmazsa olmazı

Evlerin vazgeçilmez aletlerinden elektrik süpürgesinin tarihi oldukça eski. 1860’lara kadar uzanıyor. Elbette ki o yıllarda kullanılan aletler, pompası elle çalıştırılan ilkel modellerdi. Zenginlerin geniş salonlarını kaplayan, geniş halıların temizlenme zorluğundan doğmuştu.

19’uncu yüzyılın sonlarında ise yeni bir icat olan içten yanmalı motorlar (otomobil motorları] otomatik süpürgelerde kullanıldı. Ama bu işten kısa sürede vazgeçildi. Hiç kimse “evim temiz olacak” diye egzoz gazının evine dolmasını istemiyordu. 1901’de ABD’de elektrikle çalışan süpürgeler yapıldı. Ne var ki, 23.5 kilo ağırlığıyla, ev hanımlarının kullanabileceği bir şey değildi bu. Erkeklerin işine gelmeyince bu sevdadan da vazgeçildi.

Bunun üzerine 4 dolar karşılığında evleri elektrik süpürgesiyle temizleyen şirketler çıktı ortaya. 1910’larda elektrik süpürgeleri, makul boyutlara indi ama tüketici, bu gürültülü makineleri kullanmaktan korkuyordu. Pazarlamacıların evlere gidip demo yapmaktan başka çareleri yoktu. Ama bu cihazları korkmadan kullanmayı öğrenmek yetmiyordu. Fiyatları 60 dolar civarındaydı. O zamanlar için büyük paraydı. Tüketici zamanla bu makinelere alıştı. Elektrik süpürgesi evlerde 20-25 yıl kullanılıyor dedik ama İsveç’te bir model var ki, tam 78 yıl kullanıldı. Markası bizde kalsın, 1930 yapımı bu elektrik süpürgesi 2008 yılında bozuldu.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir