Enflasyonda hedefi yine tutturamadık

Türkiye istatistik Kurumu (TÜİK) aralık ayı enflasyon oranlarını geçen hafta açıkladı. Böylece enflasyonda 2013 yılı bilançosu da belli oldu. Bu bilanço bir ara korkulduğu kadar kötü çıkmadı ama iyi de değil. Çünkü enflasyonda hedefi yine çok yukarıdan ıskaladık.

Öncelikle aralık ayındaki gelişmelere bir göz atalım. Aralık ayında Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) enflasyonu yüzde 0,46 olarak gerçekleşti. Beklentilere yakın çıkan bu oran geçen yılın aynı ayındaki yüzde 0,38’lik enflasyondan da çok uzak değil.

Bu nedenle yıllık enflasyonda sınırlı bir artış yaşandı. Kasım ayı sonunda yüzde 7,32 düzeyinde olan yıllık enflasyon aralık ayında yüzde 7,40 düzeyine çıktı.

Kasım ayında gıda fiyatlarının mevsim normallerinin çok altında olması enflasyonda korkulan yükselişin yaşanmasına engel olmuştu. Bu gelişmeden önce yıl sonunda enflasyonun yüzde 8’in üzerine çıkmasından korkuluyordu. Aralık ayında ise gıda fiyatları mevsim normallerinin üstüne çıktı ama geçen yılki seviyesine yakın gerçekleşti. Bu nedenle enflasyonun yükselmesine neden olmasa da daha fazla düşüş göstermesinin önüne geçti.

Aralık ayında enflasyonun yükselmesine daha çok ulaştırma ile konut-su-elektrik gruplarındaki fiyat artışları neden oldu. Bu fiyat artışları ise kurlardaki yükselişle bağlantılı gibi görünüyor.

HEDEFLEME BİLANÇOSU

2013 yılının enflasyon hedefi yüzde 5 düzeyindeydi.

Gerçekleşme ise bundan 2,4 puan daha yüksek oldu. Bu şekilde hedefin etrafındaki 2 puanlık belirsizlik aralığı aşıldı. Kısacası 2013 yılı da enflasyon hedeflemesinde başarısız yıllar arasına katıldı.

Para politikasında enflasyon hedeflemesine 2002 yılında “örtük” olarak geçilmiş, 2006 yılında ise açık enflasyon hedeflemesi başlamıştı. Enflasyon hedeflemesinin örtük olarak uygulandığı dört yılda hedeflerden daha iyi sonuçlar alınmıştı. Enflasyon hedeflemesinin açık olarak uygulandığı dönemde ise sadece 2009 ve 2010’da hedeflere ulaşıldı. 2012’deki durum ise idare eder vaziyetteydi. 2013’te bu vaziyetin de gerisine düştük.

2013’te sadece hedef değil Merkez Bankası’nm enflasyon tahminleri de tutmadı. 2013 yılına girilirken Merkez Bankası’nın enflasyon tahmini yüzde 5,3’tü. Bu tahmin son olarak yüzde 6,8’e çıkarılmıştı. Gerçekleşme ekim ayında yapılan bu son tahmini bile aştı. 2013’te enflasyonun hedefi ve tahminleri aşması daha çok gıda fiyatlarındaki yükselişten kaynaklandı. 2012 sonunda yüzde 3,9 olan gıda enflasyonu 2013 sonunda yüzde 9,7’ye çıktı. Aynı dönemde gıda dışı enflasyon ise yüzde 7’den yüzde 6,7’ye hafif bir düşüş gösterdi. Yani mayıs ayından beri kurlarda yaşanan yüzde 20’ye yakın artış enflasyona pek fazla yansımamış gibi görünüyor. Bu da iç talebin zaten çok güçlü olmaması nedeniyle işletmelerin kur artışlarını fiyatlara tam olarak yansıtmaktan çekinmesinden kaynaklanmışa benziyor.

2014 yılına kurlardaki yükselişin mirası ve de bazı ürünlerden alınan vergilere yapılan zamlarla girdik. Bu durum ocak ayında enflasyonda bir sıçramaya yola açabilir.

Bu yılın enflasyon hedefi yine yüzde 5, Merkez Bankası’nm tahmini ise yüzde 5,3 düzeyinde. Fakat enflasyonun yıl sonunda bu düzeylere inmesi zor görünüyor.

Yıl sonu tahminleri genelde yüzde 6-7 arasında yer alıyor.


forivia

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir