Kapat !


Melek yatırımcı olmak kolay mı?

“Melek yatırımcı” yasadaki ifadesiyle “bireysel katılım yatırımcısı” tabiri, 2012 yılının ortalarında 6327 sayılı yasa ile mevzuatımıza girdi. Yapılan düzenlemenin amacı, yüksek risk içermesi nedeniyle finansmana erişimde sıkıntı yaşayan başlangıç veya büyüme aşamasındaki girişimciler için yeni bir finansman kaynağı sağlanması olarak özetlenebilir.

Bu yasa hükmüne ilişkin gerekli düzenleme ve açıklamalan yapma konusunda Hazine Müsteşarlığı yetkili. Nitekim 2013 yılı Şubat ayında çıkanlan bir yönetmelik ile sistem işler hale getirildi. Bu konunun bir de vergi ayağı var. Aynı yasayla Gelir Vergisi Kanunu’na eklenen bir geçici madde ile bireysel katılım yatırımcılarına bazı vergisel avantajlar sağlandı. Buna göre yapılan yatırımın bir kısmı, beyanname üzerinde, beyan edilen gelirden indirilebiliyor. Bunun da sisteme katılımı teşvik ettiği açık. Nitekim bireysel katılım yatınmcısı olmak için başvuranlara, bu başvurularında vergi desteğinin etkisi olup olmadığı sorulmuş, katılanların yüzde 84’ü vergi avantajının kararlarında etkili olduğunu belirtmiş.

Beyan edilen kazançtan indirim uygulanmasına ilişkin olarak geçtiğimiz ağustos ayında yayımlanan tebliğ ile ayrıntılı açıklamalar yapıldı. Biz de bu hafta, bireysel katılım yatınmcısı olmanın şartlarına değindikten sonra, bu yatırımcılara sağlanan vergi avantajı hakkında açıklamalar yapacağız.

BAŞVURAN VAR MI?

Bireysel katılım yatırımcısı (melek yatmmcı) yasada, kişisel varlıklarını ve/veya tecrübe ve birikimlerini başlangıç veya büyüme aşamasındaki girişimlere aktaran gerçek kişiler olarak tanımlanıyor. Melek yatırımcı olabilmek için öncelikle Hazine Müsteşarlığı’ndan lisans alınması gerekiyor. Müsteşarlıkça hazırlanan bireysel katılım sermayesi ilerleme raporunda, Şubat-Ekim 2013 döneminde verilmiş olan lisans sayısının 100, başvuru süreci devam edenlerin sayısının ise 59 olduğu belirtiliyor. Bu başvurularda ilk sırayı yüzde 75 ile İstanbul alıyor.

KİMLER OLABİLİR?

Bireysel katılım yatırımcılarının lisans sahibi olabilmesi için “yüksek gelir veya servete sahip yatırımcı” ya da “tecrübeli yatırımcı” tanımlarından birine girmesi gerekiyor.

Gelir vergisi beyannamesinde yer alan gelir unsurlarının yıllık gayrisafi tutarlan toplamı 200 bin liradan fazla olan kişiler yüksek gelire sahip yatırımcı olarak kabul ediliyor. Bu şartın lisans almadan önceki iki takvim yılı için sağlanması gerekiyor. Menkul ve gayrimenkul mallardan oluşan servetleri 1 milyon lirayı aşan yatırımcılar ise yüksek servete sahip yatırımcı kapsamına giriyor ve bireysel katılım yatırımcısı olmak için başvurabiliyor.

Farklı iş tecrübesine sahip gerçek kişilerin “tecrübeli yatırımcı” olarak başvuruda bulunmaları mümkün. Yönetmelikte kimlerin tecrübeli yatırımcı kapsamında değerlendirileceğine ilişkin kriterlere yer veriliyor. Örneğin özellikle banka ve finansal kuruluşlarda belli pozisyonlarda en az iki yıl süre ile çalışmış olanlar melek yatırımcı olmak için başvurabiliyor. Bunun yanında lisans alınmadan önceki son beş yıl içerisinde en az iki yıl süreyle yıllık cirosu 25 milyondan fazla olan şirketlerde genel müdür yardımcısı veya üst pozisyonda çalışmış olan kişiler de tecrübeli yatırımcı sayılıyor.

BAŞVURU EVRAKLARI

Yüksek gelir veya servete sahip yatırımcıların başvuru sırasında, yukanda belirtilen gayrisafi gelir tutarına sahip olduklarını gösteren son iki yıla ait ilgili vergi dairesince ya da noterce tasdik edilmiş yıllık vergi beyannamesi örneğini başvuru formuna eklemeleri gerekiyor. Servet şartının sağlandığının tevsiki açısından ise başvuru formuna, mülkiyetindeki gayrimenkullere ve menkullere ilişkin ilgili kurumlardan alınan onaylı belgeler eklenmeli. Tecrübeli yatırımcıların da, çalışma sürelerine ilişkin söz konusu şirket ya da kuruluşun yetkilileri tarafından imzalanmış olan belgelerle başvurmaları gerekiyor. Her iki gruba giren yatırımcıların lisans başvurularında yönetmelikte sayılan diğer evraklarla birlikte özgeçmişlerini de vermeleri gerekiyor.

LİSANS SÜRESİ

Bireysel katılım yatırımcılarına verilen lisanslar beş yıl için geçerli.

Bu süre Müsteşarlıkça lisans belgesinin verildiği tarihte başlıyor. Lisans süresi sonunda yenileme talebinde bulunulabiliyor. Müsteşarlıkça uygun bulunanların lisansları beşer yıllık sürelerle uzatılabiliyor.

YATIRIM SEKTÖRLERİ

Yönetmelik uyarınca, aşağıda açıklayacağımız vergisel avantajlardan yararlanılabilmesi için melek yatırımcıların belli sektörlere yatırım yapmış olmaları gerekiyor. Yönetmeliğin ekinde yatırım yapılabilecek sektörler beş başlık halinde sayılıyor:

• Tarım, avcılık ve ormancılık (bitkisel ürünlerin yetiştirilmesi, bostan, meyve, sebze yetiştirilmesi-yal-mzca sertifikalı tohumların ve fidanla-nn üretimi),

• İmalat sanayii (gıda, içecek, tekstil ürünleri, ayakkabı, çanta, kürk hariç giyim eşyası, kağıt, petrol ürünleri, kimyasal madde, plastik, ürünler, radyo, televizyon haberleşme cihazları, tıbbi araç ve gereç, mobilya, ulaşım araçları imalatı),

• Ulaştırma, haberleşme ve depolama hizmetleri (telekomünikasyon),

• Iş faaliyetleri (bilgisayar yazılım danışmanlığı, program üretimi, veri işleme)

• Diğer toplumsal, sosyal ve kişisel hizmet faaliyetleri (kanalizasyon, çöp ve atıklann toplanması, sinema ve video yapımı ve dağıtımı).

BEYANNAMEDE İNDİRİM

Bireysel katılım yatırımcılan, başlangıç veya büyüme aşamasındaki girişimcilerin kurmuş oldukları şirkete iştirak ediyorlar. Bu amaçla satın aldıkları hisse senedi bedelinin yüzde 75’ini yıllık gelir vergisi beyannamesinde beyan ettikleri gelirden indire-biliyorlar. Bu indirim hisse senetlerinin alındığı yıla ilişkin beyannamede yapılabiliyor, indirim imkanından yararlanabilmek için aşağıdaki şartla-nn tamamının sağlanması gerekiyor:

• Tam mükellef gerçek kişi olunması,

• iştirak hisselerinin alınmasından önce bireysel katılım yatırımcısı lisansı alınması,

• Hisseleri alınan kurumun tam mükellef bir anonim şirket olması,

• Bu iştirak hisselerinin en az iki tam yıl (730 gün) süreyle elde tutulması,

• Belirlenen sektörlere yatınm yapılması,

• Yatmmın Müsteşarlıkça mevzuata uygun bulunması.

iki yıllık elde tutma süresi, girişim şirketi adına açılan ortaklık banka hesabına nakdi sermayenin yatırıldığı tarihte başlıyor. Alman hisse senetlerinin iki yıldan önce satılması durumunda indirim dolayısıyla zamanında tahakkuk ettirilmemiş vergiler yönünden vergi ziyaı doğmuş kabul ediliyor.

indirim tutarı ile ilgili de bir üst sınır da söz konusu. Yıllık bazda beyannamede indirim olarak dikkate alınacak tutar 1 milyon lirayı aşamıyor.

Aynca bu indirim uygulamasından 2017 yılının sonuna kadar gerçekleştirilecek yatırımlarla ilgili olarak yararlanılabileceği de unutulmamalı.

AR-GE’DE YÜZDE 100

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TÜBİTAK ile Küçük ve Orta Ölçekli işletmeleri Geliştirme ve Destekleme idaresi Başkanlığı tarafından belirlenen araştırma, geliştirme ve yenilikçilik programları kapsamında, projesi son beş yıl içinde desteklenmiş anonim şirketlere ait iştirak hisselerinin alımmda, yüzde 75’lik oran yüzde 100 olarak uygulanıyor.

SONRAKİ YILLARA DEVİR

Bazı durumlarda alınan hisse senedinin yüzde 75’lik kısmı (veya yüzde 100’ü) ilgili yıl beyan edilen gelirden daha fazla olabilir. Bu durumda indirilemeyen kısmın, izleyen yıllarda beyan edilen gelirlerden indirilmesi de mümkün. Bunda herhangi bir süre sınırlaması yok. Bitene kadar devam ediyor. Hatta devreden indirim tutarları yeniden değerleme oranında da artınlabiliyor.

Örneğin Hazine Müsteşarlığından lisans almış bir melek yatırımcının (tecrübeli yatırımcı), 8 Ocak 2014 tarihinde bir girişim şirketine 200 bin liralık sermaye koyarak ortak olduğunu varsayalım. Bu kişinin aynı zamanda

2014 yılında 80 bin liralık (giderler düşüldükten sonra) kira geliri olsun. Mükellefin 2014 yılında elde ettiği kira geliri için 2015 Mart ayının 25’ine kadar gelir vergisi beyannamesi vermesi gerekiyor. Ancak bu melek yatırımcı, aldığı hisse senetlerinin yüzde 75’i olan (200.000 * % 75=) 150 bin TL’yi, beyan ettiği 80 bin liralık kira gelirinden indirme hakkına sahip. Bu durumda 2014 yılında üzerinden vergi ödenecek kazanç ve dolayısıyla ödenecek vergi kalmıyor.

Ayrıca kalan indirim tutarı da (70 bin lira), yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle, beyan edilen kazancın tutarına göre, 2015 ve sonraki yıllara ilişkin gelir vergisi beyannamelerinde indirim olarak dikkate alınabilecektir.

İKİ YILDAN ÖNCE SATIŞ

Melek yatırımcı bu hisse senetlerini iki tam yıl dolmadan (örnekte 9 Ocak 20l6’dan önce) satarsa, 2014 yılı beyannamesi kapsamında ödemediği 24 bin 260 liralık vergi ile daha sonraki yıllarda indirilen tutarlar kapsamında ödenmeyen vergileri, aynı tutarda ceza ve aylık yüzde 1,4 oranında hesaplanan gecikme faizi ile birlikte vergi dairesine ödemek zorunda kalacaktır.


forivia

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir