Türkiye Enerji Sektörü 2014

Alışveriş merkezleri, plazalar, kentsel dönüşüm enerjiye olan bağımlılığımızı artırdı. Kesintisiz elektriğin çaresi ise güç sistemlerinde. Onlarca markanın kıyasıya rekabet ettiği pazar yeni yılı her türlü enerji ürününün satılacağı büyük mağazalarla karşılayacak…

BİR zamanlar elektrik kesilince hayat dururdu. Mum ışığıyla ya da gaz lambasıyla idare edilirdi. Türkiye’de yoğun elektrik kesintileri 90Tı yıllara kadar devam etti. O tarihlerde jeneratör kullanımı çok azdı. Büyük hastanelerde, bazı önemli kamu binalarında ve özel sektör şirketlerinde bulunurdu. Yıllar içinde teknolojinin yaygınlaşması hem elektrik tüketimini hem elektriğe bağımlılığı artırdı. İnsanın elektriğe bu bağımlılığı, Cnbc-e’nin popüler dizisi ‘Revolution’da olduğu gibi öykü ve filmlere bile konu olacak hale geldi. Artık bir dakikalık elektrik kesintisine bile tahammül edilemiyor. Çünkü tek bir dakikalık kesinti bile milyonlarca dolara mal oluyor.

işte bu durum, Türkiye’de jeneratör pazarının önünü açtı. Gelişmeler jeneratör kavramının ötesinde “güç sistemleri” tanımlamasını öne çıkardı. Bu başlığın altında, jeneratör dışında, kesintisiz güç kaynağı (UPS) ve farklı amaçlı güç üreten motorlar da yer alıyor.

TALEP İNŞAAT SEKTÖRÜNDEN

Jeneratör sektörünün son yıllarda patlama yapmasının ardındaki en büyük itici güç ise inşaat sektörü. Alışveriş merkezleri, çok katlı plazalar ve yine çok katlı toplu konut inşaatları, jeneratör kullanımında tek kelimeyle patlamaya yol açtı. Kentsel dönüşüm projeleri de pastanın gelecekte ne kadar büyüyeceğinin işareti niteliğinde. Yapılar jeneratör satışlarını, inşaatlar ise mobil jeneratör kiralama işini büyütüyor.

Jeneratör pazarıyla ilgili bir araştırma yapan uluslararası danışmanlık şirketi Frost&Sullivan’ın verilerine göre, Türkiye’de jeneratör pazarının büyüklüğü mobil kiralama hizmetlerinin de gelişmesiyle birlikte yaklaşık 600 milyon doları buluyor. Türkiye’de pazarı domine eden 12 firma mevcut. Pazarın yaklaşık 350 milyon doları yurtiçi satışlardan, 250 milyon doları ise ihracattan oluşuyor. Araştırmaya göre, sektördeki büyük firmalar toplam satışların yüzde 90’ını oluşturuyor. Aksa ve Gen-power en büyük pazar payına sahip iki firma olarak öne çıkarken, Teksan, Çukurova ve Emsa bu İkiliyi izliyor. Caterpillar ve FG Wilson gibi önde gelen yabancı gruplar da önemli pazar oyuncuları arasında yer alıyor.

KİRALAMALAR ARTACAK

Yaklaşan yerel seçimler ve kentsel dönüşümle birlikte artan inşaatlar özellikle mobil jeneratör kiralama işinde rekabeti artırıyor. Ve, cirolarda kiralama geliri aslan payını almaya başlıyor. Kıyasıya rekabet, beraberinde fiyat ve kalite savaşını da getiriyor.

Frost & Sullivan Türkiye Enerji Analisti Hikmet Çakmak, pazardaki büyümeyi çok katlı yapılardaki olağanüstü artışa bağlıyor. Çakmak’ın verdiği bil-| giye göre, Türkiye jeneratör pazarında dizel jeneratörlerin hakimiyeti görülüyor. 75-375 kVA (kilovatamper) ve 750 kVA üzeri çıkış aralıklı jeneratörler pazarın en büyük segmentleri olarak öne çıkarken, 75 kVA altı en düşük segmen-ti oluşturuyor. Özellikle büyük inşaatlar ve sanayi tesislerinin 750 kVA ve üstü ürünlere olan talebi giderek artış gösteriyor. AVM’ler, iş merkezleri ve plazalar gibi ticari son kullanıcılar en büyük ikinci müşteri grubunu oluştururken, endüstriyel son kullanıcılar pazarın yüzde 40’mı oluşturuyor. Pazarın yüzde 70’i yerli, yüzde 30’u yabancı markaların hakimiyetinde.

Çakmak’a göre, veriler yerel pazarın yanı sıra ihracatta da rekabetin çok yüksek olduğunu gösteriyor. Türkiye, özellikle Ortadoğu, Afrika ve Türk Cumhuriyetleri arasında kurduğu gelişmiş ihracat ağları sayesinde yabancı yatırımcıların yoğun ilgisini çekiyor.

AKSA, EN BÜYÜK ÜRETİCİ

Jeneratör pazarının en büyük oyuncularından Aksa Jeneratör, 30 yılı aşkın süredir jeneratör üretimi gerçekleştiriyor. Aksa, sadece Türkiye’de değil dünyada da pazarın önemli oyuncuları arasında. Türkiye dışında, ABD, Çin, Singapur ve Kazakistan’da üretim yapıyor. 160’dan fazla ülkeye ihracat yapan firma yılda 300 milyon dolara yakın ciro yapıyor. Aksa Jeneratör Genel Müdürü Alper Peker, dünyada çok fazla jeneratör üreticisi bulunduğunu ancak marka olarak düşünüldüğünde bu sayının çok azaldığını belirtiyor. Peker’e göre, dünya genelinde Aksa Jeneratör’ün de içinde bulunduğu 10’a yakın firma küresel pazara yön veren markalar olarak dikkat çekiyor. Peker, Türkiye pazarında garantisiz Uzakdoğu ürünlerinin ve satış sonrası hizmet noktası olmayan firmaların en büyük sorun kaynaklan olduğunu savunuyor. Jeneratörün kesinti anında çalışması gereken ve ihtiyacı en verimli ve doğru şekilde karşılayan ürün olması gerektiğini hatırlatan Peker, ürünlerin düzenli bakım ve kontrollerinin yetkili servis noktaları tarafından yapılması gerektiğini belirtiyor.

EKSİ 20 DERECEDE ÇALIŞIYOR

Alper Peker’e göre, jeneratör üreticisi bir firma olmanın ilk kurallarından biri, kesintisiz gücü ihtiyaç olduğunda vermek. Peker, durumu şu şekilde açıklıyor: “Eksi 20 derecede, bin metre yükseklikteki bir baz istasyonu, genel bir elektrik kesintisinde çalışmaya devam ediyorsa, bu kaliteli jeneratör sayesindedir. Pek çok kişi bunun farkına varmaz, ama iletişimin sağlanmasının yükü aslında bizim omuzlarımızda. Bu konudaki başarımızın ölçüsü, bir hastane yanında çalışabilecek kadar düşük sesli konfor koşullarını sağlayan jeneratörün en zorlu koşullardaki bir sınır karakolunda bile yine sıfır hata ile çalışmasıdır” diyor.

ENERJİ MERKEZLERİ KURACAK

Mobil kiralama hizmetleri alanında hızla büyüyen Rem Güç Sistemleri, pazardaki hareketliliği göstermesi açısından ilginç bir örnek. Firma aslında jeneratör üreticisi Genpower’m bayisi. Ancak Rem Güç Sistemleri Yönetim Kurulu Başkanı Murat Uslu’un hedefi Türkiye genelinde güç merkezleri oluşturmak. 2009 yılında kurulan bir firma olduklarını ve aradan geçen sürede olağanüstü bir büyüme gösterdiklerini belirten Uslu’nun verdiği bilgiye göre, firmanın cirosu 2012 yılında yüzde 500 artarak 80 milyon TL’ye ulaştı. Uslu, diğer bayilerin 5-10 milyon TL civarında ciro yaptığını, kendileri kadar büyüme gösteren hiçbir firmanın bulunmadığını savunuyor. “Bu kadar büyüdükten sonra artık bir ‘power çenter’ (enerji merkezi) kuralım dedik” diyen Uslu, kavram ile neyi ifade ettiklerini farklı sektörlerden iki firmayı örnek göstererek veriyor ve teknoloji ürünleri satışında Media Markt ile yapı ürünlerinde Bauhaus’u örnek gösteriyor. Önümüzdeki günlerde Ümraniye’de çok katlı bin 500 metrekarelik bir mağaza açacaklarım ifade eden Uslu’ya göre, burada jeneratör ve UPS satışı, ayrıca kiralama işi yapılacak. Yatırımın büyüklüğü ise 50 milyon dolar olacak. Türkiye’de jeneratör pazarının büyüklüğünün bugün 1 milyar dolara ulaştığına dikkat çeken Uslu, 2015 yılından sonra Balkanlar, Ortadoğu ve Afrika pazarına gireceklerini kaydediyor.

Firmanın ana iş kolunun jeneratör kiralaması olduğunun altını çizen Murat Uslu, 150 kVA’dan 3 bin kVA’ya kadar ürün sunabildiklerini belirtiyor. Mobil tarzı jeneratörler seçim mitinglerinde, konserlerde, film çekimlerinde yani tüm off-grid (şebeke olmayan) bölgelerde mobil olarak kullanılıyor. Yalnızca altı ay önce kiralama işine giren Rem Güç Sistemleri, bugüne kadar 350 kiralama yapmış. 10 milyon dolar yatırımla mobil jeneratör taşıyan 35 kamyon almış. Uslu, 2014 yazma kadar 25 milyon dolar daha yatırım yaparak kiralama filosunu büyüteceklerini dile getiriyor.

ilan ve reklam çalışmalarında çok agre-sif bir strateji izlediklerini belirten Murat Uslu, bugüne kadar 6 milyon dolar harcadıklarını 2014 yılı başından itibaren televizyon reklamlarına başlayacaklarını söylüyor.

TEKSAN’IN FARKI HIZI

Teksan Güç Sistemleri, yıllık üretiminin yarısını iç piyasada satarken diğer yarısını ise ihraç ediyor. Teksan Güç Sistemleri Satış Direktörü Emrah Başaran, ‘güç sistemleri’ kavramının günün 24 saati yaşayan ve en önemli ihtiyacı enerji olan tüm işletmelerdeki sistemleri akla getirdiğini belirtiyor. Başaran, “Biz bu kapsamda dizel ürünlerimiz ile ‘emergency’, ‘stand by’ ve ‘prime’ çalışma konumlarında hizmet verirken, do-ğalgazlı ürünlerde kojenerasyon ve trije-nerasyon uygulamaları ile ‘kesintisiz’ olarak hizmet veriyoruz” diyor. Başaran, ayrıca kiralama departmanıyla Türkiye genelinde acil ve geçici taleplere hızlı cevap verirken operasyonel kiralama yaparak kurumsal müşterilere uzun süreli hizmet verdiklerini de kaydediyor.

Yurtiçinde pazar liderliğine oynadıklarını belirten Başaran, Türkiye’nin büyümesine ve gelişimine paralel olarak jeneratör pazarının da güç sistemleri olarak geliştiğini savunuyor. Başaran’a göre, son dört beş yılda çok katlı, büyük binaların yaygınlaşması sektörü olumlu yönde etkiledi ve etkilemeye devam ediyor. Özel projeler, rezidanslar ve çok katlı binalarda kullanılan jeneratörler ve akıllı sistemler, özellikle bu sektördeki firmalar için iyi bir kaynak oluşturuyor. Başaran, inşaat sektöründeki kontrolsüz, hızlı büyümeye dikkat edilmesi gerektiğine de işaret ediyor.

Yurtiçindeki piyasanın her geçen yıl büyüdüğünü söyleyen Başaran, müşterilerin jeneratör sisteminde kalite ve standartlara uygunluk konusuna daha fazla dikkat eder hale geldiklerini belirtiyor. Piyasada yerli markaların ithal markalara göre, çok daha yaygın olduğunu belirten Başaran, buna neden olarak ithal markaların sadece prestijli projelerde var olmaya çalışmasını gösteriyor. Yerli firmaların ise satış ve satış sonrası hizmet organizasyonlarını ülke genelindeki bayileri aracılığıyla etkin olarak verdiklerine dikkat çekiyor.

Pazara yabancı OEM’ler hakim

Türkiye’de motor üreticisi bulunmadığı için yerli üreticiler, yabancı motor tedarikçilerine bağımlı durumda. Büyükjeneratör gruplan için motor tedariği konusunda Avrupa ve ABD orijinli OEM’ler [orijinal ekipman üreticileri) pazara hakim. Daha düşük güç bantları alanında ise, Türkiye pazarında Uzakdoğu ürünlerinin hakimiyeti söz konusu. Türkiye’nin kendi bölgesinde en büyük pazar olması kendi başına önemli. Bunun ötesinde, tüm üreticiler için ihracat pazarları da büyük önem taşıyor ve Türkiye, ihracat pazarları için kaynak ülke konumunda bulunuyor. Türkiye’nin Ortadoğu, Afrika ve Türk Cumhuriyetleri’ne coğrafi yakınlığı, yerli tedarikçiler ve yabancı şirketler açısından ihracatı önemli bir faktör olarak öne çıkarıyor.

Motor OEM’leri, Türk tedarikçilere motor tedariği sağlamanın yanı sıra, farklı şehirlerde jeneratör grupları satmak için bölge müdürlüklerine ve yerel bayilere de sahipler. Öte yandan, bazı OEM’lerin Türk distribütörleri de var. Türk tedarikçiler de müşterilerinin ihtiyaçlarına yerel düzeyde cevap veren distribütörleriyle faaliyet gösteriyor.


forivia

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir