Türkiyede Yatırım Yapan Azeri Şirketler

Azerbaycan ile Türkiye arasında artan ticaret hacmi çok sayıda Azeri şirketinin faaliyetini Türkiye’ye taşımasına yol açtı. Türkiye’yi ikinci vatanları kabul eden Azeri işadamları arasında şirketini İstanbul’dan yönetenler bile var…

TÜRKİYE ile Azerbaycan için söylenen “iki devlet, tek millet” sözü ekonomide de kendini hissettirmeye başladı. Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı ve TANAP projesiyle enerji alanında buluşan Azerbaycan ile Türkiye, 2015’te tamamlanacak olan Bakü-Tiflis-Kars tren hattı ile bağlarım daha da güçlendirecek. Bu önemli adımlar iki ülke arasında var olan ticaret hacmini de olumlu yönde etkileyecek.

Son 10 yılda iki ülke arasında 14 kat artan ticaret hacmi 2013’te 5 milyar dolara ulaştı. İnşaat şirketleri başta olmak üzere perakendeden gıdaya, sağlıktan ulaşıma hemen her sektör Türk işadamları için Azerbaycan’da yeni iş fırsatları oluşturdu. Türkler Azerbaycan’da bin 685 şirket kurarken 7 milyar dolarlık yatırım yaptılar.

AZERİ ŞİRKET SAYISI ARTIYOR

Ekonomisi hızla büyüyen Azerbaycan Türk şirketleri için önemli bir pazar haline gelirken, istikrarla büyüyen Türkiye de Azeri şirketler için dünyaya açılan önemli bir kapı oldu. Hatta bazı şirketler merkezlerini İstanbul’a taşıyarak Türkiye’deki varlıklarını güçlendirdiler. Türkiye’nin değişik bölgelerinde şu anda 1.174 adet Azerbaycan sermayeli şirket faaliyet gösteriyor. Bunların 789’u İstanbul’da bulunuyor.

İstanbul Ticaret Odası (İTO) verilerine göre, son dönemde kurulan Azerbaycan orijinli şirket sayısı da hızla artıyor. 2009’da 16 milyon TL sermayeli 150 yeni Azeri şirket kurulmuşken, bu rakam 2010’da 178, 2011’de 242, 2012’de ise 205’e yükseldi. Geçtiğimiz yıl kurulan 148 Azeri menşeli şirketin sermayesinin toplamı 29 milyon TL düzeyinde.

HİZMET VE TİCARET SEKTÖRLERİ

Azeri şirketlerin en fazla ilgilendiği alanların hizmetler ve ticaret olduğu görülüyor. 2013 yılında kurulan şirketlerin 118’i ticaret alanında, 28’i ise hizmet sektöründe faaliyet gösteriyor. 2012’de ise inşaat ve ulaştırma sektörleri Azeri firmalar için daha cazip hale geldi.

Azeri şirketlerin sayısı İstanbul’da yüzlerle ifade edilirken, bu şirketlerin Anadolu’daki projeleri de milyar dolarlarla ölçülüyor. Türkiye tarihinin en büyük yabancı yatırımını Azeri şirketi SOCAR yapıyor. Türkiye’nin tek petrokimya şirketi Petkim’in yüzde 61’lik hissesine 2.5 milyar dolara alan kamu şirketi SOCAR, liman, taşımacılık, rafineri gibi alanlara 10 milyar dolardan fazla yatırım yapmayı planlıyor.

İki ülke arasındaki ticari ilişkiler hızla artarken, ön plana çıkan Azeri iş adamlarını mercek altına aldık. İşte Türkiye’de yatırımı bulunan Azeri işadamları…

MÜBARİZ MANSİMOV GURBANOGLÜ
Palmaii Group Yönetim Kurulu Başkanı

Türkiye’de yatırım yapan Azeri iş adamları arasında en bilineni kuşkusuz Mübariz Mansimov. Soyadını Gurbanoğlu olarak değiştiren Mansimov’un Türkiye’de hemen her alanda yatırımı var. For-bes’un geçtiğimiz mart ayında açıkladığı Türkiye’nin en zengin işadamları listesinde 1.3 milyar liralık servetiyle 18’inci sırada olan Gurbanoğlu, Sahip olduğu 270’ten fazla gemiyle yılda 130 milyon ton petrol taşıyan Palmali Group’un 45 bin çalışanı var. Güvenlik. inşaat, havacılık, medya, gıda alanlarında da yatırımı bulunan parmali, Bodrum Yalıkavak Yat Limanına da sahibi. Palmali’nin turizm portföyünde ise Bodrum’daki Palmalife’m yanı sıra eski HSBC Genel Müdürlük binasında hizmet veren Edition Oteli de öne çıkıyor. Önümüzdeki dönemde Yalıkavak’a dünyaca ünlü ultra bir lüks otel markasını da getirmeyi hedefleyen Gurbanoğlu, geçtiğimiz haftalarda Doğuş Holding’in patronu Ferit Şahenk ile Günaydın Et Restoranlarının yüzde 70’ini satın aldı.

İSKENDER HALİLOV
ISR Holding Yönetim Kurulu Başkanı

Mübariz Mansimov Gurbanoğlu’nun Edition Oteli’ndeki ortağı İskender Halilov da Türkiye’yi yakından takip eden Azeri işadamlarından.

19901 yıllarda bir süre İstanbul’da yaşayan Halilov, merkezi Bakü’de bulunan ISR llolding’in sahibi. Bir dönem ünlü Rus enerji şirketi I.ukoil Overseas’in Başkan Yardımcılığı görevini yürüten Halilov, Bodrum’un Göltürkbükü Beldesi’nde bulunan Iber Princess Otel’i jjjpppı” satın almıştı. Oteli yenileyerek “Hilton Bodrum Türkbükü Resort & SPA” adıyla hizmete açan Halilov, İstanbul’da da yeni bir otel açmayı planlıyor.

VAGİT ALEGPEROV
Lukoi! Yönetim Kurulu Başkanı

Moskova merkezli Lukoil, Türkiye’deki en önemli enerji yatırımlarından birine imza atan bir şirket. Rusya’nın en büyük ikinci petrol şirketi olan Lukoil’in Yönetim Kurulu Başkanlığını Azeri iş adamı Vagit Aleg-perov yürütüyor. 14.8 milyar dolarlık kişisel servetiyle dünyanın en zengin 55’inci insanı olarak bilinen, I İT Rusya’da yaşayan Bakü doğumlu Alegperov’un şirketi Lukoil’in 150 ^agvt A.e9Per0’/ bin çalışanı var. 2008’de 700 istasyonu olan Akpet’in tamamını satın alarak Türkiye’ye adım atan, 140 milyar dolar cirolu Lukoil’in patronu Alegperov, ocak ayında Metro Ticari ve Mali Yatırımlar Hol-ding’e ait MEPET’i almak için görüşmelere başladı.

TELMAN ISMAİLOV
AST Group Yönetim Kurulu Başkanı

Türkiye’nin en lüks otelinin sahibi bir Azeri işadamı. “Avrupa’nın en lüks oteli” unvanını elinde bulunduran Mardan Palace’ı 1.4 milyar dolara Antalya’da inşa eden Bakü doğumlu Telman Ismailov, otelin açılışında dünya medyasının ilgi odağı haline gelmişti. Mariah Ca-rey, Monica Bellucci, Richard Gere, Sharon Stone, Tom Jones gibi yıldızları Mardan Palace’ın açılışına davet eden Ismailov, Moskova’daki AST Group’un Yönetim Kurulu Başkanı. 3 milyar dolarlık kişisel serveti olduğu açıklanan İsmailov’un oğlu Sarkan Ismailov, bir dönem Antalyaspor’un yöneticiliğini üstlenmişti.

ELŞAN GULtYEV
ınvest âz Yönetim Kurulu Başkanı

Finans alanında Türkiye’ye gelen ilk Azeri şirket Invest AZ oldu. Yönetim kurulu başkanlığım Elşan Guliyev’in yaptığı Invest AZ’nin temelleri 2004 yılında Bakü’de atıldı. Hazar Denizi’ne komşu ülkelerde yatırımcılara hizmet vermeye başlayan şirket, 2008 yılında Türkiye’de ofis açtı. 2012 yılında Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) bünyesindeki Ada Menkul Değerler A.Ş.’nin Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) alım satım aracılığı yetki belgesini ihale sonucunda satın alan Invest AZ’nin hedefi, Türkiye’de 1 milyar dolar ciro yapmak.

PAŞAYEV AİLESİ
Paşa Holdingin sahibi

Finans sektöründe Invest AZ’nin başlattığı süreç, geçen yıl Azerbaycan’ın en büyük özel bankalarından Texnika Bank’ın İstanbul’da şube açmasıyla devam etti. Şimdilerde Azerbaycan’ın ikinci büyük finansal kuruluşu olan Paşa Bank’m girişimleri söz konusu.

Aksoy Holding’e ait TAIB Bank’ı radarına alan Paşa Bank, önümüzdeki günlerde anlaşmayı tamamlama amacında. Aynı zamanda Azerbaycan’daki Kapital Bank’m da sahibi olan Paşa Bank, Azerbaycan’ın köklü ailelerinden Paşayev’lere ait. Paşayev Ailesi’nin sahibi olduğu Paşa Holding kozmetik, medya, turizm, sigorta, inşaat gibi alanlarda faaliyet gösteriyor. Holdingin başında bulunan Arif Paşayev, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in eşi Mihriban Paşayeva Aliyeva’nm babası.

ELŞAN İBRAHİMOV
Elibra Group Yönetim Kurulu Başkanı

Türkiye’de işlerini artıran Azeri işadamlarının sayısındaki artış, ülke mutfağının da Türkiye’ye gelmesine yol açtı. Elşan İbrahimov, Etiler’de iki katlı bir binayı lüks bir restoran haline getirdi. 3 milyon dolara mal olan restoranın adı Quzu. Restoranın et ve süt ürünleri Azerbaycan’dan özel olarak getirili yor.

RAUF RUSTAMOV
Elibra Group Yönetim Kurulu Başkanı

Yıllardır Türkiye’de yaşayan Rauf Rustamov genç bir girişimci. Türkiye’deki birçok şirkette üst düzey yöneticilik yapan Rustamov’un Azerbaycan, Türkiye ve ABD’de kendi şirketleri de var. Bakü merkezli Royalzira isimli şirketi organik domates üretiyor. Haftada bir ton üretilen ve Avrupa ülkelerinde kilosu 40 euro’ya satılan bu ürünlerin müşterileri arasında Rusya Devlet Başkanı Putin ve Suudi Arabistan Kraliyet Ailesi de var. Rustamov, Emirates, THY, Ae-roflot gibi havayolu şirketlerinin de tedarikçilerinden. Teksas merkezli Orc Aviation isimli firması bu havayolu şirketlerine yedek parça sağlıyor. Merkezi İzmir’de bulunan Arerock Aeros-pace ise uçakların dış temizlik malzemelerinin dağıtımını gerçekleştiriyor. Rustamov’un Azerbaycan’da Vita adıyla eczane zinciri de var. Dedesi Azerbaycan’ın eski bakanlarından.

Mehtap Halici


forivia

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir